Categorie archief: rocket stoves

Efficiënte en schone, CO2-neutrale houtkachels.

Zelfvoorzienend of natuurvoorzienend?

‘Zelfvoorzienend’ is een veelgebruikt begrip maar het bleef bij mij altijd wat knagen en nu weet ik waarom. Hoezo ‘zelf-‘? Dan toch eerder ‘samenvoorzienend’ want hoe je het ook bekijkt doe je het eerder samen dan zelf. Nog beter vind ik ‘natuurvoorzienend’ omdat de natuur in de werkelijke levensbehoeften voorziet. Samen geven we er hooguit een praktische draai aan..

Wat heb je nodig? Wat zijn je behoeften? In de basis is dit:

water, voedsel, warmte, licht

De natuur is er goed in daarin te voorzien. Ook andere levensvormen zoals dieren en planten krijgen alles wat ze nodig hebben van de natuur. Bij planten en dieren gaat dat vanzelf of instinctmatig. Mensen gaan erover nadenken en zich afvragen. Bijvoorbeeld:

Hoe maak ik gebruik van wat de natuur biedt?

Omdat ik dit stukje wil toespitsen op installaties ga ik hier aan de behoefte aan voedsel voorbij. Water hebben we nodig in twee vormen: koud en warm. Regen voorziet in de eerste. Met warm water kunnen we douchen en voorzien in verwarming.
Het mooie van de zon is, dat hij warmte en licht biedt. Dus door benutting van warmte en licht van de zon en regen dekken we praktisch al onze behoeften af. Inclusief elektriciteit voor koken, voor andere apparatuur en verlichting.

Nu praktisch:

Hoe maken we schoon water met regenwateropvang? Hoe maken we water warm met de zon?
Hoe maken we elektriciteit?

En daarbij vooral: hoe houden we alles eenvoudig, low tech, low cost?

Regenwater opvangen kan eenvoudig via regenpijpen naar een put. Hoe krijgen we dat water zo schoon mogelijk? Ook daarvoor hebben we naar de natuur gekeken. Hoe gebeurt waterzuivering in de natuur? De natuur doet dit heel eenvoudig doordat bacteriën bij de wortels van planten vuiligheid uit water omzetten in voedsel voor de planten. Hierna blijft gezuiverd water over. Vele tests wijzen uit dat dit proces effectiever is dan het inzetten van (filter)apparatuur.

Warm water maken met de zon kan direct en indirect. De zonneboiler is een directe oplossing en houtvuur een indirecte. Bomen groeien voor een groot deel door zonlicht en -warmte.

Elektriciteit komt uit zonlicht via pv-panelen. Onze wens is dit te combineren met windenergie omdat zon en wind een hele mooie mix geeft die praktisch alle dagen in het jaar elektriciteit oplevert. Op dit moment is er voor ons nog geen voldoende kleine stille efficiënte betaalbare windmolen verkrijgbaar.

Kijkend naar de seizoenen van de natuur zien we dat we veel meer elektriciteit (zonlicht) krijgen in de zomer dan in de winter. Om daarop aan te sluiten doen we er goed aan onze behoefte aan elektriciteit in de winter veel lager te laten zijn dan in de zomer. We kozen daarom geen elektrische manier van verwarmen. Een warmtepomp gebruikt veel elektriciteit en viel daarom af. In de zomer hebben we volop warm water en elektriciteit van de zon. We kunnen daarmee douchen en elektrisch koken. In de winter koken we op houtvuur en verwarmen daarmee het water.

We wilden bij het verbranden van hout kiezen voor een oplossing die schoon en efficiënt is. Dat betekent een kachel waarin volledige verbranding bereikt wordt en die het liefst ook functioneert op afvalhout (snoeihout, bouwhout, etc.). De Rocket stove is zo’n kachel. Deze herken je aan een hoge verbrandingstemperatuur door een geïsoleerde verbrandingskamer gecombineerd met ruime aanvoer van verse lucht. Deze brandt zo schoon dat je naar de schoorsteen kijkend niet eens kunt zien wanneer hij brandt.

Samenvattend is de kern van onze aanpak: gebruikmaken van wat de natuur je biedt, daarbij rekening houdend met de seizoenen.

warm water

Een groot deel (ongeveer 70%) van de energiebehoefte van een gemiddeld gezin gaat naar warm water. Er zijn verschillende manieren om water te verwarmen. Wij gebruiken daarvoor de zon en houtvuur.  Als de zon schijnt of het vuur brandt, kan daarmee water worden verwarmd en opgeslagen in een buffervat.

We gebruiken twee buffervaten. Een vat staat in de schuur en wordt verwarmd door de zonneboiler op het schuurdak.  Het andere buffervat staat in huis en wordt verwarmd door het houtvuur waarop we in de winter koken en door een haard die we in de winter voor de sfeer stoken. Voor het kookvuur en voor het haardvuur gebruiken we verbrandingstoestellen die zijn ontworpen op volledige verbranding. Het hout wordt verbrand en de daarbij vrijkomende rookgassen worden ook verbrand. Hierdoor is de verbranding schoon en  efficiënt. De beide vuren gebruiken hetzelfde rookkanaal en in de aanloop daar naartoe een warmtewisselaar (een soort radiator). Het water dat door de warmtewisselaar stroomt, wordt warm door de rookgassen die erlangs stromen en geeft die warmte af aan het buffervat.

Beide buffervaten zijn gekoppeld zodat in de zomer (veel zonnewarmte) het buffervat in de schuur zorgt dat ook het buffervat in huis warm wordt. In de winter (weinig zonnewarmte en veel houtvuurwarmte) zorgt het buffervat in huis dat ook het vat in de schuur warm wordt.